چهارشنبه, ۵ آبان ۱۴۰۰، ۰۶:۴۲ ب.ظ

روستای دهسلـم

روستای دهسلـم واقـع در شهرستـان نهبنـدان و در 85 کیلومتر ی جنوب غربی این شهرستان واقع شده است.

ارتفاع از سطح دریا 85 متر و مساحتی در حدود 2000هکتار دارد و دارای 2 نمکزار کوچک و بزرگ است. روستـای دهسلـم روستایی سر سبـز در دل کویـر است کـه به داشتن نخلستان های سرسبز، معروف می باشد. دهسلم مردمانی خونگرم و مقاوم دارد که در زیر گرمای شدید کویر بهشتی این چنین برای خود ساخته اند. حصیر بافی از جمله صنایع دستی رایج این روستا می باشد

روستای « دهسلم» نهبندان که یکی از روستاهای هدف گردشگری خراسان جنوبی و دروازه ورود به کویر لوت و گذار به کرمان و کلوت­های شهداد به شمار می­رود هر ساله مورد توجه بسیاری از کویرنوردان داخلی و خارجی و میهمانان نوروزی است. کویرلوت در جنوب شرقی روستای دهسلم جزو گرم ‌ترین نقاط کره زمین محسوب می‌شود و گرما چنان است که لاشه حیوانات تجزیه نمی شود، قدرت تبخیر آب به گونه‌ ای است که پیش از تجزیه شدن لاشه توسط باکتریها، خشک می شود.
همچنین برای رسیدن به نخستین ایستگاه تپه‌های ماسه‌ای کویری، بیش از ۳۵ کیلومتر مسیر خاکی را از روستای دهسلم به ‌سمت دل کویر باید طی کرد؛ اما با توجه به بکر بودن منطقه، که از نظر گردشگران طبیعت حرفه‌ای و نیمه‌حرفه‌ای خارجی، یک مزیت ویژه محسوب می‌شود، یکی از پتانسیل‌های منطقه برای توسعه‌ است.
کویر دهسلم نهبندان با دارا بودن مرتفع ترین تپه های ماسه ای کشور به طول 162 کیلومتر، ارتفای 200 کیلومتر و پهنای 52 کیلومتر یکی از مناسب‌ترین و زیباترین مناطق کویری و گردشگری ایران و جهان به شمار می‌رود.
در افسانه­های محلی آمده است که دو برادر راه خود را در کویر گم می­کنند و برای نجات از یکدیگر جدا شده تا مسیری را طی و به آبادی برسند،
این دو برادر که سلم و سیف نام داشته­اند، یکی به دهسلم و دیگری به یک آبادی­ در جنوب و در استان کرمان می­رسد که امروزه ده­سیف نامیده می­شود. ده­سیف در شمال شهداد و مسیر ورودی برای دیدن کلوت­ها است و این دو روستا در فاصله 220 کیلومتری از یکدیگر واقع شده اند. مسیر بین این دو روستا کاملا خالی از سکنه و یکی از جاده­های رویایی کویری است.
روستا دهسلم از مهم‌ترین روستاهای کویری نهبندان است که جاذبه‌های گردشگری زیادی مانند بزرگ‌ترین نخلستان ها، دریاچه نمک، رودشور و زمین‌های پاشتری‌ دارد.
دهسلم آخرین روستای حوزه استحفاظی نهبندان است که و ویژگی­‌های بارز مناطق کویری در آن متبلور شده و خانه­‌های گنبدی و گلی جلوه هایی از زیبایی‌های این روستا است و نیز در بافت قدیم روستا قلعه قدیمی دهسلم قرار دارد که دیوارهای آن هنوز پا برجاست.
علاوه براین قلعه دو قلعه قدیمی دیگر نیز در این روستا وجود دارد که هرکدام نام و قنات مخصوص به خود داشته و به نام­‌های قلعه محمدتقی خان، ده بالا و شوره گزک معروف هستند و در این روستا پرورش شتر، شغل اصلی اهالی است و به دلیل این که قنات روستا نسبت به روستاهای دیگر پرآب تر است، کشاورزی نیز رونق بسیاری دارد و علاوه بر خرما، گندم، جو و پنبه نیز در آن کشت می­‌شود.
دهسلم قناتی دارد که آب آن نسبت به دیگر روستا ها بیشتر و نسبتا گرمتر است، شاخصه این روستا نخلستان های آن است که در کمتر جایی در خراسان جنوبی دیده می شود و نخلستان های این روستا در کنار ماسه های کویر مناظر بسیار زیبایی را خلق کرده است.
با توجه به آثاری که از گذشته در روستای دهسلم باقی مانده، قدمت آن به اندازه نهبندان تخمین زده می شود و با استناد به نوشته های جهانگردان، به ویژه جغرافی دانان قرون وسطی که در نوشته های خود از دهسلم نام برده اند، در می یابیم که آبادی بزرگی بوده و کانال های آب و بازارهایی داشته و هنگامی که مقدسی آن را توصیف می کند چیزی جز یک ویرانه نبوده است که اکنون نیز چیزی از آثار گذشته به چشم نمی خورد و تنها علایم باقی مانده از آبادی گذشته که در جنوب دهکده فعلی قرار داشته، خرده سفال های پراکنده، تکه های شکسته سر قلیان های سنگی و دانه های بلوری است.
سرپرست پایگاه بیابان لوت اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در این باره گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون روستای دهسلم به عنوان مقر پایگاه میراث طبیعی بیابان لوت و مسیر اصلی ورود به بیابان، پذیرای گردشگران زیادی از اقصی نقاط ایران بوده است.
زهرا رضایی ملکوتی افزود: طی این مدت به طور متوسط روزانه 100 نفر از روستایی دهسلم، نخلستان زیبای آن، صنایع دستی روستا و بیابان لوت استان بازدید کرده اند.
وی یادآور شد: گردشگران پس از بازدید از پایگاه در محل سیاه چادر پایگاه با چای و نان محلی پذیرایی می شوند و کتابچه، بروشور و نقشه راهنما در اختیار آنها قرار می گیرد.
وی بیان کرد: گردشگران خارجی از کشورهای آلمان، ایتالیا و اتریش در این ایام میهمان دهسلم بودند و سه خانه روستایی در ایام نوروز به عنوان خانه بوم گردی پذیرای میهمانان است.
دهسلم از روستاهای هدف گردشگری بخش مرکزی شهرستان نهبندان است که در فاصله 270 کیلومتری جنوب غربی بیرجند مرکز استان قرار دارد .
نهبندان یکی از چهار شهرستان مرزی خراسان جنوبی است که در مجاورت با افغانستان قرار دارد.

دهسلم، روستایی که توسط زنان اداره می شود

به‌طور سنتی در بیشتر تاریخ بشر، زن‌ها کمتر در مسندهای حاکمیتی جامعه‌های مختلف قرار گرفته‌اند. این وضعیت در روستاها معمولا جدی‌تر بوده است. با این حال، روستاهایی حتا در استان‌های دورافتاده و محروم از نظر اقتصادی ما وجود دارند که زمام امور آن‌ها را خانم‌ها در دست دارند.
روستای «دهسلم» در استان خراسان جنوبی یکی از این نمونه‌هاست که یکی از روستاهای هدف گردشگری استان هم در طرح‌های چند سال گذشته در نظر گرفته شده است. همچنین در بحث ثبت جهانی کویر لوت و متعلقات آن، این روستا از اهمیت بیشتری در طرح‌های مربوط، برخوردار شده است.
از شهر بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی، حدود دو ساعت رانندگی لازم است برای رسیدن به شهر نهبندان در جنوب استان. پس از آن، با حدود یک ساعت رانندگی به سمت غرب و درواقع به‌سمت دل منطقه‌ی کویر لوت، روستای دهسلم قرار دارد. در این مسیر، آس‌بادهای خوان‌شرف در فاصله‌ی کمی از شهر نهبندان، از شهرت میراثی ویژه‌ای برخوردارند. همچنین در مسیر نهبندان به دهسلم، مجموعه‌ای از کوه‌های مینیاتوری (مریخی) قرار دارد که هرچند نسبت به کوه‌های مشابه در چابهار و قشم، کاستی‌هایی دارند اما ویژگی‌هایی منحصر به خود هم دارند که آن‌ها را متمایز می‌سازد.
دهسلم در مجاورت کویری قرار دارد که معروف است گرم‌ترین نقطه‌ی زمین را در دل خود جای داده است. البته برای رسیدن به نخستین ایستگاه تپه‌های ماسه‌ای کویری، بیش از 35 کیلومتر مسیر خاکی را از روستا به‌سمت دل کویر باید طی کرد؛ اما با توجه به بکر بودن منطقه، که از نظر گردشگران طبیعت حرفه‌ای و نیمه‌حرفه‌ای خارجی، یک مزیت ویژه محسوب می‌شود، یکی از پتانسیل‌های منطقه برای توسعه‌ محسوب می‌شود. درواقع استان خراسان جنوبی این ویژگی را دارد تا با توجه به بین‌المللی بودن پروازهای مشهد در استان خراسانی رضوی و کرمان و یزد در مرکز کشور، به‌عنوان یک مسیر جدید برای گردشگران خارجی در نظر گرفته شود.
ضمن آن‌که به‌دلیل وجود قناتی به‌نسبت پرآب، با آب به‌نسبت گرم، دهسلم نخلستان‌های منحصر به‌فردی در منطقه‌ی خراسان جنوبی دارد. علاوه بر کشاورزی که به‌خاطر وجود آب بیشتر در این روستا رواج دارد، پرورش شتر نیز یکی از مشغله‌های اهالی محسوب می‌شود.
همچنین صنایع دستی خاص منطقه نیز یکی از دارایی‌های آن است که بیشتر توسط بانوان تولید و عرضه می‌شود. این اتکا در روستایی به‌نسبت دور، تنها حضور چشمگیر خانم‌ها در امور یک جامعه‌ی روستایی نیست؛ بلکه دهسلم یک دهیار خانم هم دارد که تقریبا تمام مسؤولان استانی، او را به‌واسطه‌ی پیگیری‌هایش برای امور رفاهی و توسعه‌ای مربوط به روستا، به‌خوبی می‌شناسند. به‌خاطر همین پیگیری و تاثیرگذاری است که دهیار زن روستای دهسلم، هم در میان مسؤولان محلی و هم مردم منطقه، از احترام ویژه‌ای برخوردار است.
روستای دهسلم مانند بیشتر نقاط خراسان جنوبی، از فقدان دسترسی‌های جاده‌ای مطلوب در رنج است اما همین نقص، خود یک ویژگی مثبت برای اهداف توسعه گردشگری آن محسوب می‌شود. شاید همین امر موجب شده که این روستا، بافت تاریخی خود را بیشتر حفظ کند و مردم آن نیز سنت‌های رفتاری و فرهنگی خویش را در نوع پوشش و حتا نوع زندگی، به‌خوبی حفظ کرده‌اند. البته همین حالا هم ساختن برخی سازه‌ها و اتاقک‌ها با استفاده از مصالح مدرن، خطری برای اخلال در روند تبدیل شدن روستای دهسلم به یک منطقه‌ی هدف و نمونه‌ی گردشگری محسوب می‌شود.

دهسلم یکی از روستاهای هدف گردشگری استان خراسان جنوبی است که در مجاورت گرم‌ترین نقطه زمین قرا دارد.

دهسلم آخرین روستای حوزه استحفاظی نهبندان است و ویژگی‌های بارز مناطق کویری متبلور شده و خانه‌های گنبدی و گلی، نخلستان‌های خرما جلوه‌هایی از زیبایی‌های این روستا است در گوشه‌ای از نخلستان خرمای آن و در بافت قدیم روستا قلعه قدیمی دهسلم قرار دارد که دیوارهای آن هنوز پا برجاست.

دهسلم دارای مرتفع‌ترین، وسیع‌ترین و زیباترین تپه‌های ماسه‌ای کشور است که مورد توجه بسیاری از کویرنوردان داخلی و خارجی است.

این روستا یکی از مهم‌ترین روستاهای کویری نهبندان است که جاذبه‌های گردشگری زیادی مانند بزرگ‌ترین نخلستان خراسان، دریاچه نمک، رودشور و زمین‌های پاشتری دارد.

دو قلعه قدیمی در این روستا وجود دارد که هرکدام نام و قنات مخصوص به خود داشته و به نامهای قلعه محمدتقی خان، ده بالا و شوره گزک معروف هستند.

در این روستا پرورش شتر، شغل اصلی اهالی است و به دلیل این که قنات روستا نسبت به روستاهای دیگر پرآب تر است، کشاورزی نیز رونق بسیاری دارد و علاوه بر خرما، گندم، جو و پنبه نیز در آن کشت می‌شود.

اهالی روستا معتقدند که در ابتدا دو برادر به نامهای سلم و تور، قنات‌های این روستا را آباد کردند که دهسلم کنونی را سلم آباد کرده و به ده سلم معروف شده و تور هم روستای تور را آباد کرده که در منطقه شاهکوه واقع شده که فاصله چندانی با هم ندارند.

روایت دیگری نیز بر این مضمون وجود دارد که اولین نفری که قنات این منطقه را آباد کرده، نامش سلم، سلیم یا سلطان بوده که این روستا به نام دهسلم مشهور شده است.

نقش برجسته زنان در دهسلم

روستای دهسلم در استان خراسان جنوبی یکی از نمونه روستاهایی است که مدیریت زنان در آن نقش اساسی دارد. فعالیت های مختلف زنان باعث شده این روستا از رونق بیشتری نسبت به روستاهای همجوار برخوردار باشد.

مدیریت زنان در روستا باعث شده مردم سنت های رفتاری و فرهنگی خویش را در نوع پوشش و حتی نوع زندگی، به خوبی حفظ کنند.

مدیر پایگاه بیابان لوت خراسان جنوبی با اشاره به قابلیت های خاص روستای دهسلم از جمله نخلستان زیبای آن اظهارکرد: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آمادگی خود را برای کمک به رونق گردشگری و صنایع دستی در این روستا اعلام می‌دارد.

 

رضایی ملکوتی با اشاره به پدیده های منحصر به فرد در بیابان لوت از جمله کوههای مریخی و تپه های ماسه ای یا همان ریگ یلان، اظهارداشت: هر فعالیت تفریحی ورزشی مانند رالی، سافاری و اسکی که به اصالت بیابان لطمه وارد کند ممنوع است.

وی عنوان کرد: اینگونه فعالیت‌ها باید با مجوز از اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و فقط در مناطقی که مشخص شده انجام گیرد.

وی از اختصاص وام به افرادی که خانه های سنتی خود را در روستاها به اقامتگاه های بوم گردی تبدیل کنند خبر داد و یادآور شد: افرادی که تمایل به این موضوع دارند می‌توانند با مراجعه به اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در این خصوص اقدام کنند.

استقبال گردشگران داخلی و خارجی از روستای دهسلم

وی تصریح کرد: از ابتدای سال جاری روستای دهسلم به عنوان مقر پایگاه میراث طبیعی بیابان لوت و مسیر اصلی ورود به بیابان، پذیرای گردشگران زیادی از اقصی نقاط ایران بوده است.

زهرا رضایی ملکوتی سرپرست پایگاه بیابان لوت بیان داشت: به طور متوسط روزانه ۱۰۰ نفر از روستایی دهسلم، نخلستان زیبای آن، صنایع دستی روستا و بیابان لوت استان بازدید کرده‌اند.

وی افزود: گردشگران پس از بازدید از پایگاه در محل سیاه چادر پایگاه با چای و نان محلی پذیرایی می‌شوند و کتابچه، بروشور و نقشه راهنما در اختیار آنها قرار می‌گیرد.

وی بیان داشت: گردشگران خارجی از کشورهای آلمان، ایتالیا و اتریش در این ایام میهمان دهسلم بودند و ۳ خانه روستایی در ایام نوروز به عنوان خانه بوم گردی پذیرای میهمانان بوده است.

 رونق صنایع دستی روستای دهسلم در ایام نوروز

از ابتدای سال جاری به جهت ورود شمار زیادی گردشگر داخلی و خارجی به روستای دهسلم، صنایع دستی روستا بیش از پیش رونق پیدا کرده و بسیار مورد توجه گردشگران و میهمانان نوروزی قرار گرفته است.

رضایی ملکوتی گفت: نخلستان زیبا و منحصر به فرد روستای دهسلم باعث شده اکثر تولیدات دستی روستاییان، به نوعی وابسته به نخل باشد.

وی عنوان کرد: زیراندازهای حصیری، انواع کلاه و سبدهای حصیری متنوع، عروسک های حصیری و ... اوج هنر و خلاقیت روستاییان خصوصاً زنان روستا را به نمایش می‌گذارد.

وی افزود: همچنین با توجه به اینکه شغل اصلی مردم دهسلم دامداری و خصوصاً پرورش شتر است دست بافته های زنان از موی شتر بسیار زیبا و چشم نواز است و هیچ گردشگری بدون صنایع دستی زیبای منطقه، روستای دهسلم را ترک نمی‌کند و یا به عبارتی دست خالی از دهسلم بر نمی‌گردد.

نظرات (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

دیگر موضواعات

آخرين نظرات

تصاوير منتخب 3

فروشگاه و گالری هنری خاوران

بزرگترین فروشگاه ، گالری هنری و صنایع دستی استان خراسان جنوبی

اطلاعات سايت